Người bệnh COPD cảm giác có đờm, rất khó khạc, phải làm sao?

02-01-2023 7:06 AM | Bệnh thường gặp

SKĐS – Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) rất phổ biến với đặc trưng bởi các triệu chứng hô hấp dai dẳng và giới hạn lưu lượng khí thở do sự bất thường của đường thở và phế nang.

1. Biểu hiện bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính

Biểu hiện nổi bật nhất của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) là ho khạc đờm mạn tính và khó thở. Lúc đầu thường ho cách quãng, sau ho cả ngày vào đa số các ngày trong tuần, nếu điển hình có thể ho kéo dài đến 3 tháng trong một năm và liên tục từ 2 năm trở lên. 

Người bệnh khạc đờm vào buổi sáng, thường xuyên, đờm trong và nhày số lượng ít sau khi ho. Tuy nhiên một số trường hợp có thể không ho, hoặc rất ít ho mà triệu chứng chủ yếu là khó thở từ từ tăng dần, lúc dầu là khó thở khi gắng sức, về sau khó thở xuất hiện cả khi nghỉ.

Vì vậy, những người có các yếu tố nguy cơ của COPD và có các triệu chứng như trên, cần đi khám tại các cơ sở y tế để được bác sĩ khám và làm thêm các xét nghiệm giúp khẳng định chẩn đoán chính xác.sau khi điều trị ổn định đợt cấp của COPD người bệnh về nhà vẫn cần điều trị duy trì sau khi điều trị ổn định đợt cấp của COPD người bệnh về nhà vẫn cần điều trị duy trì

Người bệnh COPD cảm giác có đờm, rất khó khạc, phải làm sao? - Ảnh 1.
Người bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính cần dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ.

2. Những lưu ý về điều trị ở người bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính

COPD là một bệnh mạn tính và cho đến nay căn bệnh này có thể điều trị được nhưng không thể điều trị khỏi hoàn toàn. 

Với mục tiêu của điều trị của bệnh COPD là giảm triệu chứng, đặc biệt trong các đợt cấp của bệnh giúp người bệnh giảm tình trạng khó thở, giảm ho khạc đờm, đờm về màu trắng, hết sốt…, duy trì thuốc hít, xịt đều đặn để giảm nguy cơ bệnh tiến triển như giảm tần suất các đợt cấp, giảm tỷ lệ tử vong và tàn phế do bệnh này.

2.1. Người bệnh COPD cần tuân thủ chỉ định của bác sĩ 

Do vậy, sau khi điều trị ổn định đợt cấp của COPD người bệnh về nhà vẫn cần điều trị duy trì, uống thuốc theo chỉ định của các bác sĩ. 

– Người bệnh COPD cần tuân thủ mọi chỉ định của các bác sĩ, duy trì đều đặn và đúng thao tác sử dụng các thuốc uống hoặc thuốc hít, thuốc xịt theo hướng dẫn của bác sĩ để đạt hiệu quả cao nhất. Bên cạnh đó, người bệnh nên giữ ấm cơ thể, đeo khẩu trang khi ra ngoài hoặc tiếp xúc với người khác để tránh nguy cơ khởi phát đợt cấp do hít phải khói bụi hoặc nhiễm virus

– Người bệnh cũng cần tiêm phòng vaccine cúm hàng năm và vaccine phế cầu mỗi 5 năm 1 lần vì khi tiêm phòng cũng đã được chứng minh giảm nguy cơ đợt cấp của bệnh. 

2.2. Cần kết hợp vật lý trị liệu, tập thể dục hợp lý

Người bệnh cần tập thể dục tùy theo tình trạng sức khỏe cụ thể để giảm cảm giác khó thở, tăng khả năng thích nghi với các hoạt động sinh hoạt, lao động hằng ngày, tốt nhất là các bài tập thiền, tập thở kiểu bụng (thở hoành) hoặc Yoga. 

Để thực hiện tốt bài tập thở hoành người bệnh cần chú ý đến các bước thực hiện sau: 

Bước 1: Người bệnh cần ngồi ở tư thế thoải mái, thả lỏng cổ và vai. 

Bước 2: Sau đó đặt một bàn tay lên bụng và đặt bàn tay còn lại lên ngực, rồi hít vào chậm qua mũi sao cho bàn tay trên bụng có cảm giác bụng phình lên, lồng ngực không di chuyển. 

Bước 3: Người bệnh hóp bụng lại và thở ra chậm qua miệng với thời gian thở ra gấp đôi thời gian hít vào và bàn tay trên bụng có cảm giác bụng lõm xuống. 

Nên tập thở cơ hoành nhiều lần trong ngày cho đến khi trở thành thói quen. Sau khi đã nhuần nhuyễn kỹ thuật thở cơ hoành ở tư thế nằm hoặc ngồi, nên tập thở cơ hoành khi đứng, khi đi bộ và cả khi làm việc nhà.

2.3. Thực hiện các biện pháp làm sạch và giúp thoáng đường thở

Nếu người bệnh COPD luôn cảm giác có đờm nhưng rất khó khạc thì cần phải uống đủ nước (trung bình khoảng 1,5 lít nước/ngày), cần sử dụng thuốc khí dung, thuốc long đờm.

Để tống được đờm ra ngoài góp phần làm sạch và làm thoáng đường thở, giúp người bệnh dễ thở hơn. Người bệnh có thể thực hiện động tác ho có kiểm soát để đạt được hiểu quả tống đờm tốt nhất và tránh bị mệt.

  • Ngồi trên giường hoặc ghế thư giãn, thoải mái.
  • Hít vào chậm và thật sâu.
  • Nín thở trong vài giây.
  • Ho mạnh hai lần, lần đầu để long đờm, lần sau để đẩy đờm ra ngoài.
  • Hít vào chậm và nhẹ nhàng. Thở chúm môi vài lần trước khi lặp lại động tác ho.

Nếu người bệnh mệt, yếu, không thể ho mạnh, có thể thay thế bằng kỹ thuật thở ra mạnh, cụ thể. 

  • Hít vào chậm và sâu.
  • Nín thở trong vài giây.
  • Thở ra mạnh (hóp bụng) và kéo dài.
  • Hít vào nhẹ nhàng. Hít thở đều vài lần sau đó cớ thể thực hiện lặp lại.

2.4. Cần có chế độ dinh dưỡng hợp lý 

Dinh dưỡng vô cùng quan trọng với người bệnh COPD. Nhiều nghiên cứu cho rằng khoảng 25 – 40% bệnh nhân COPD có cân nặng thấp hơn bình thường và khoảng 25% sút cân vừa đến nặng. Việc bổ sung dinh dưỡng có vai trò rất quan trọng đến hiệu quả điều trị và chất lượng cuộc sống của người bệnh. 

Nếu người bệnh COPD suy dinh dưỡng gây nhiều hệ lụy trong đó làm giảm tính đàn hồi của phổi và chức năng hô hấp; giảm khối lượng, giảm sức cơ của cơ hô hấp; thay đổi cơ chế miễn dịch tại phổi; dễ nhiễm trùng tại phổi…

Vì vậy, người bệnh COPD không có các bệnh lý đặc biệt kèm theo thì cần được bổ sung đầy đủ các chất dinh dưỡng bao gồm cả đạm, mỡ, đường, tinh bột và các muối khoáng. Tuy nhiên, ở người bệnh có tăng khí Carbonic (CO2) trong máu, không nên ăn quá nhiều thức ăn tinh bột và đường, vì các sản phẩm chuyển hóa của loại thức ăn này có thể làm tăng loại khí này trong máu.

Nhóm thực phẩm mà người bệnh COPD cần tránh bao gồm: Muối không nên chứa quá 300mg natri và toàn bộ bữa ăn không nên vượt quá 600mg natri. Hạn chế đồ chiên rán nhiều dầu mỡ vì có thể gây ra tình trạng đầy hơi, khó tiêu, ảnh hưởng tới hơi thở và hệ hô hấp. Hạn chế tối đa các loại nước uống có chứa caffein, đồ có cồn, có gas… 

Tóm lại: Tiến triển tự nhiên của COPD là một quá trình mạn tính và trên nền tảng này có các đợt nặng lên gọi là đợt bùng phát hay đợt cấp. Vì vậy, mặc dù việc uống thuốc tại nhà được chỉ định nhưng thấy có các biểu hiện như khó thở tăng và/ hoặc ho khạc tăng, đờm đang màu trắng trong chuyển thành trắng đục hoặc đờm có màu xanh, màu vàng, … cần đưa ngay đến cơ sở y tế để được khám, nhập viện điều trị thích hợp.

Nguồn:suckhoedoisong.vn

Người bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính cần được chăm sóc và ăn uống thế nào trong mùa đông?

20-12-2022 9:05 AM | Chế độ ăn người bệnh

SKĐS – Thời tiết lạnh ảnh hưởng rất nhiều đến sức khỏe người bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD). Nếu bệnh nhân ăn uống kém sẽ dẫn đến suy dinh dưỡng, mệt cơ hô hấp gây bùng phát đợt cấp. Vậy người bệnh cần chú ý bảo vệ sức khỏe và ăn uống thế nào?

NỘI DUNG

1. Vì sao bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính dễ bùng phát vào mùa lạnh?

Theo các chuyên gia y tế, vào mùa đông, nhiệt độ môi trường xuống thấp, không khí khô hanh cộng với bụi bẩn nhiều nên dễ gây viêm đường hô hấp, trong đó có bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. 

Trời lạnh và khô cũng làm cho các loại bụi bẩn phát tán nhiều hơn. Trong các loại bụi bẩn này có các thành phần như nitrogen dioxide (NO2); sulphur dioxide (SO2); ozone (O3); các yếu tố trong khói thuốc lá, các phần tử nguồn gốc vô cơ hoặc hữu cơ có kích thước rất nhỏ. Khi được hít vào phổi, các yếu tố này gây kích ứng, co thắt, viêm nhiễm và làm tắc nghẽn đường hô hấp và gây nên đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. 

Ngoài ra, thời tiết lạnh cũng ảnh hưởng nhiều đến việc ăn uống và các hoạt động sinh hoạt hàng ngày của người bệnh. Nếu bệnh nhân ăn uống kém sẽ dẫn đến suy dinh dưỡng, mệt cơ hô hấp và đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính sẽ xảy ra.

Người bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính cần được chăm sóc và ăn uống thế nào trong mùa đông? - Ảnh 2.
Thời tiết lạnh ảnh hưởng rất nhiều đến sức khỏe người bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.

2. Người bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính cần được chăm sóc và ăn uống thế nào?

Để bảo vệ sức khỏe trong mùa lạnh, người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính cần chú ý giữ ấm cơ thể, tránh thay đổi đột ngột nhiệt độ cơ thể như đi ra ngoài vào ban đêm, ra chỗ có nhiều gió. 

Cần điều trị tốt các nhiễm khuẩn đường hô hấp trên, các bệnh phối hợp như tăng huyết áp và những biến chứng của bệnh; tránh căng thẳng tâm lý và gắng sức quá mức…

Theo PGS.TS Vũ Đức Định, nguyên Giảng viên chuyên khoa Tiêu hóa, Học viện Quân y, đối với người bị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, việc ăn uống sao cho vừa đủ là vấn đề hết sức quan trọng. Nếu ăn thiếu hoặc thừa calo sẽ đều có nguy cơ gây xuất hiện những đợt khó thở cấp. 

Do đó, người bệnh cần đảm bảo một chế độ dinh dưỡng đầy đủ, hợp lý với tổng số calo khoảng 1500 – 2000/ngày, ăn uống các thức ăn dễ tiêu, giàu vitamin, đạm như rau xanh, thịt, trứng, sữa… 

Không nên ăn uống quá nhiều dễ làm tăng CO2 máu, thừa cân, béo phì làm bệnh trầm trọng thêm. Thừa nước cũng làm tăng cung lượng tim, ảnh hưởng tới phổi.

Người bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính cần được chăm sóc và ăn uống thế nào trong mùa đông? - Ảnh 3.
Người bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính nên ăn lượng thức ăn vừa đủ.

3. Nguyên tắc ăn uống cho người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính

Theo PGS.TS Vũ Đức Định, chế độ ăn uống cho người bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính cần đảm bảo các nguyên tắc sau:

– Phải ăn uống vừa đủ để đảm bảo một cân nặng lý tưởng, không thừa và cũng không thiếu cân, theo dõi cân nặng thường xuyên. Trung bình, người bị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính cần từ 1800 – 2200 calo/ngày với thành phần thức ăn cung cấp calo chính là tinh bột (cơm, bánh mì) và protein (thịt, cá, trứng, sữa…).

– Phải uống đủ nước để bù lại lượng nước mất qua hơi thở, mồ hôi và nước tiểu. Vì tình trạng mất nước sẽ ảnh hưởng không tốt tới đường hô hấp.

– Giảm lượng muối trong chế độ ăn. Ăn thừa muối sẽ dẫn đến cơ thể giữ nước lại và việc thừa nước làm tăng công co bóp của cơ tim cũng như có thể ứ đọng nước ở phổi làm suy hô hấp nặng lên. Lượng muối đưa vào cơ thể luôn đảm bảo ở mức dưới 5g (khoảng một thìa cà phê/ngày).

-Tránh ăn quá nhiều tinh bột và các thực phẩm dễ sinh đầy hơi như bắp cải, súp lơ và một số loại gia vị như hạt tiêu, tỏi, ớt… Ăn quá nhiều tinh bột làm tăng sinh CO2 máu và thức ăn dễ sinh hơi gây chướng bụng làm bệnh nhân khó thở và dễ trào ngược, sặc phổi.

– Ăn đủ chất xơ có trong rau xanh, hoa quả tươi để tránh táo bón và cung cấp đủ các vitamin, khoáng chất cần thiết cho cơ thể. Táo bón kéo dài sẽ làm bệnh nhân mệt mỏi, phải gắng sức nhiều khi đại tiện và có thể là nguyên nhân gây tràn khí màng phổi.

– Ăn thức ăn giàu canxi như: tôm, cua, ốc, cá, sữa… để phòng chống loãng xương. Loãng xương ở người bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính có nguyên nhân là do dùng corticoide kéo dài. Người bệnh có thể uống thêm vitamine D theo chỉ định của bác sĩ.

Người bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính cần được chăm sóc và ăn uống thế nào trong mùa đông? - Ảnh 5.
Nên bổ sung thức ăn giàu canxi để phòng loãng xương.

Cần lưu ý: Người bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính nên ăn thức ăn nhẹ, lỏng khi khó thở nhiều, nên chia nhỏ làm 6 – 8 bữa/ngày. Khi ăn nên thở oxy để đỡ suy hô hấp, tránh sặc phổi. Không nên vừa ăn vừa uống nước vì dễ gây hiện tượng nuốt phải khí làm chướng bụng nhiều sau ăn. Ăn miếng nhỏ, nhai chậm và kỹ, không vừa ăn vừa nói chuyện dễ gây sặc, nghẹn.

Có thể dùng liệu pháp vỗ rung làm sạch đờm rãi và sử dụng thuốc giãn phế quản cho người bệnh dễ chịu trước khi ăn. Người bệnh nên ngồi dậy khi ăn và sau đó hãy nghỉ ngơi.

Những việc người bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính cần làm để khỏe hơn trong mùa lạnh

SKĐS – Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) là bệnh hô hấp phổ biến có thể phòng và điều trị được. Theo các nhà nghiên cứu, hiện COPD là một trong 3 nguyên nhân tử vong hàng đầu trên thế giới và 90% số ca tử vong này nằm ở các nước có thu nhập thấp và trung bình.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: